Άρθρο της Κατερίνας Οικονόμου στην Ελευθεροτυπία, τον περασμένο μήνα, για το πώς είναι η κατάσταση στην Ελλάδα και το αμόκ που έχει καταλάβει πολλούς περί προσωπικών δεδομένων…

« Μην πυροβολείτε τον... φωτογράφο
Η κοπέλα έβαζε προσεκτικά κραγιόν, αξιοποιώντας την αντανάκλαση του ειδώλου της πάνω στη βιτρίνα ενός μεγάλου βιβλιοπωλείου, στο κέντρο της Αθήνας. Απορροφημένη από την προσπάθεια να πετύχει το περίγραμμα, δεν πήρε είδηση τον άνδρα που τη στόχευε με τον φακό της φωτογραφικής μηχανής του. Παρακολουθούσα τη σκηνή με τη σκέψη ότι, πράγματι, ήταν πολύ ευχάριστη η εικόνα εκείνης της τριαντάχρονης, κομψής Αθηναίας που έστησε ένα αυτοσχέδιο μπουντουάρ στη νυχτερινή Πανεπιστημίου -αν δεν το είχε προσέξει πρώτος ο άνδρας με τη μηχανή, θα την είχα προσπεράσει χωρίς να δώσω σημασία σ' εκείνο το χαριτωμένο στιγμιότυπο. Στο δεύτερο κλικ της μηχανής, όμως, η γυναίκα γύρισε και το ξάφνιασμα, σε δευτερόλεπτα, μετατράπηκε σε θυμό. Με οργισμένη φωνή, απαίτησε να μάθει ποιος του έδωσε το δικαίωμα να τη φωτογραφίζει και άρχισε να πετάει κάτι βαρύγδουπα περί προσωπικών δεδομένων. Απομακρύνθηκα χωρίς να περιμένω ν' ακούσω την απάντηση του φωτογράφου, ο οποίος πάντως την κοίταζε άναυδος.

© Estate of Robert Doisneau

Μήπως η ευαισθησία μας για την περιφρούρηση της ιδιωτικότητας έχει τον τελευταίο καιρό αγγίξει τα όρια της υπερβολής; Πώς φαντάστηκε εκείνη η γυναίκα ότι μπαίνοντας στον δημόσιο χώρο θα έχει -και θα δικαιούται- τον απόλυτο έλεγχο της εικόνας που δίνει; Αναπόφευκτα, βγαίνοντας από το σπίτι μας, έχουμε ήδη κάνει μια άτυπη συμφωνία: οι άλλοι θα μας κοιτάζουν ελεύθερα, αν θέλουν μάλιστα θα μας παρατηρούν. Παραχωρούμε την εικόνα μας στο βλέμμα των άλλων - που αν κρατούν φωτογραφική μηχανή μπορούν και να την απαθανατίσουν. Θα μπορούσαν προφανώς να μας ζητούν την άδεια, και αρκετοί φωτογράφοι πράγματι το κάνουν. Αυτό, όμως, δεν μπορεί παρά να σημαίνει πως ο αυθορμητισμός είναι εκ των πραγμάτων χαμένος. Η φωτογραφία δρόμου αντλεί το ενδιαφέρον, την ένταση και τελικά την αλήθεια της από την ικανότητα του φωτογράφου να αιχμαλωτίσει το στιγμιαίο, να συλλάβει τη φευγαλέα ομορφιά του τυχαίου.

«Η καθημερινότητα είναι συναρπαστική, γεμάτη από μικρά θαύματα. Κανένας σκηνοθέτης δεν μπορεί να αποδώσει τη γοητεία του απρόσμενου που γεννιέται στον δρόμο», συνήθιζε να λέει ο Ρομπέρ Ντουανό. Η δική του διάσημη φωτογραφία των δύο ερωτευμένων, που φιλιούνται έξω από το Hotel de Ville, μας διηγείται μια ιστορία από το Παρίσι του '50.

Ο φακός και η διεισδυτική, ευαίσθητη ματιά των καλύτερων φωτογράφων δρόμου του περασμένου αιώνα είναι ο λόγος που μπορούμε να φανταστούμε και να ανασυστήσουμε το παρελθόν μας - οι φωτογραφίες του Ντουανό, του Ρόμπερτ Φρανκ, του Μπρεσόν και του Γουόκερ Εβανς δεν είναι μόνο αισθητικά ενδιαφέρουσες. Καταγράφουν και αφηγούνται την πολιτισμική ιστορία μας, ακριβώς την ώρα που τη γράφουμε πάνω στις ελάχιστες, φαινομενικά αδιάφορες ψηφίδες της καθημερινότητας. Τι είναι η ιστορία μιας πόλης αν όχι και το άθροισμα των μικρών επεισοδίων που παίζονται στον δημόσιο χώρο;

Ο βραβευμένος Βρετανός φωτογράφος Ρότζερ Χάτσιγκς έπεσε θύμα ξυλοδαρμού σε ένα πάρκο στο Λονδίνο - ένας άνδρας νόμιζε πως ο Χάτσιγκς φωτογράφιζε το παιδί του. Τόση έχθρα και καχυποψία απέναντι στον φακό δεν είχε συναντήσει την περίοδο που ήταν σε αποστολή στη Βοσνία. Ακόμη και αν πράγματι είχε φωτογραφίσει το παιδί, γιατί αυτό θα έπρεπε να προκαλέσει τρόμο στον πατέρα; Λίγο η υστερία για τους παιδόφιλους που υποτίθεται πως παραμονεύουν σε κάθε γωνία, λίγο ο πανικός για το ενδεχόμενο τρομοκρατικών επιθέσεων, λίγο οι στρεβλώσεις του επίμονου κινήματος πολιτικής ορθότητας που μας έχει κάνει μυγιάγγιχτους, κι έχουμε φτάσει να κυκλοφορούμε στους δρόμους των πόλεων με την αίσθηση πως όλοι απειλούμαστε απ' όλους.


Ο Γουόκερ Εβανς φωτογράφιζε τους συνεπιβάτες του στον υπόγειο της Νέας Υόρκης, με μία κάμερα κρυμμένη στο παλτό του. Τι αλήτης... Αν είχε επιχειρήσει το ίδιο σήμερα, θα είχε φάει πολύ ξύλο. Όταν ο Μπρεσόν φωτογράφιζε, στην Αθήνα του 1953, δύο μαυροντυμένες Ελληνίδες τη στιγμή που περνούσαν μπροστά από την κατοικία με τις καρυάτιδες στο Θησείο, παραβίαζε άραγε την ιδιωτικότητα των δύο γυναικών; Ενδεχομένως. Και ευτυχώς. Το θέμα είναι πώς αντιλαμβανόμαστε τελικά την έννοια της ιδιωτικότητας στον δημόσιο χώρο και σε ποιες συνθήκες πραγματικά υπονομεύεται η ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων μας.


Κατερίνα Οικονόμου Ελευθεροτυπία
Copyright © 2008 Χ. Κ. Τεγόπουλος Εκδόσεις Α.Ε.

Τα σχόλιά σας ...

Προβολές: 195

Απάντηση σε αυτό

Απαντήσεις σε αυτή τη συζήτηση

Αγαπητέ φίλε, πραγματικά το άρθρο της Κατερίνας Οικονόμου θέτει ένα σοβαρό προβληματισμό.Είναι ελεύθερος ο φωτογράφος να μπει στη προσωπική στιγμή του καθενός ? Σίγουρα η υστερία των προσωπικών δεδομένων και ο φόβος της 'έκθεσης" στο πλατύ κοινό, έχουν οδηγήσει σε μια υπερβολή που οδηγεί τον φωτογράφο να μην είναι ελεύθερος να "αρπάξει" την μάγια μιας αυθόρμητης στιγμής. Όπως λέει το άρθρο "Τι είναι η ιστορία της πόλης αν όχι και το άθροισμα των μικρών επεισοδίων που παίζονται στον Δημόσιο χώρο ? " Από τη άλλη πλευρά ο φωτογράφος εκθέτοντας μια προσωπική στιγμή κάποιου μπορεί να του δημιουργήσει .... πρόβλημα. Προσωπική μου άποψη είναι η χρυσή τομή ανάμεσα σε αυτές τις δύο πραγματικότητες : φωτογραφίζουμε αυθόρμητα, αλλά είμαστε ....προσεκτικοί στην γωνία λήψης του θέματος. Τα πρόσωπά μπορεί να είναι φλουταρισμένα, κροπαρισμένα ή από θέση που να αφήνει την υπόνοια του πλάνου. Ξέρω ότι δεν είναι ακριβώς από που θα θέλαμε, αλλά αυτή είναι η σημερινή πραγματικότητα ! φιλικά Βλάσης
"Στο κελί της φυλακής κατέληξε ο Έλληνας Περικλής Αντωνίου επειδή, κατά την πασχαλινή του επίσκεψη στην Αγγλία, φωτογράφησε στο μετρό του Λονδίνου ένα κοριτσάκι. Ο επί 25 χρόνια εραστής της καλλιτεχνικής φωτογραφίας οδηγήθηκε στο κελί, χωρίς παπούτσια και με καμία επικοινωνία με τους δικούς του ενώ ορίστηκε δικάσιμος για την υπόθεση του.

Ο κ. Αντωνίου αποτελεί ενεργό μέλος του Καραβανιού Αλληλεγγύης το έργο του οποίου έχει προβληθεί από το tvxs.gr

Όπως εξηγεί ο ίδιος στην επιστολή που απέστειλε στον πρέσβη της Αγγλίας, ο 53χρονος άνδρας επισκεπτόταν το Λονδίνο με την ευκαιρία των γιορτών, και «ως τουρίστας», πήρε τη μηχανή του και βγήκε στους δρόμους της βρετανικής πρωτεύουσας αναζητώντας θέματα για φωτογράφηση. Στο μετρό όμως, μια μητέρα διαμαρτυρήθηκε γιατί θεώρησε ότι φωτογράφιζε την ανήλικη κόρη της. Ο κ. Αντωνίου ζήτησε συγγνώμη και έσβησε ενώπιον της μητέρας όσες φωτογραφίες περιείχαν το κοριτσάκι. Ωστόσο, ο πατέρας της μικρής δεν ικανοποιήθηκε και, στον επόμενο σταθμό, ζήτησε την συνδρομή των αστυνομικών οργάνων που συνέλαβαν τον Έλληνα επισκέπτη.

«Ακολούθησε η σύλληψή μου και ο εγκλεισμός μου σε κελί του Αστυνομικού Τμήματος, στέρηση κάθε δικαιώματός μου, δεν επέτρεψαν καν την επίσκεψη της γυναίκας μου ή του 14χρονου γιου μου και των φίλων μου. Συνθήκες αυστηρής απομόνωσης επέβαλαν στη διάρκεια της νυχτερινής κράτησης. Αφού αφαίρεσαν όλα τα προσωπικά μου αντικείμενα: το ρολόι, τα παπούτσια, το κινητό τηλέφωνο. Η φωτογραφική μου μηχανή κατασχέθηκε» γράφει ο ίδιος ο Περικλής Αντωνίου.

Την επόμενη μέρα, Μ. Παρασκευή, ο Έλληνας φωτογράφος προσήχθη στο δικαστήριο όπου ενημερώθηκε ότι ότι κατηγορείται σύμφωνα με τα άρθρα 5,1 και 6 του νόμου ότι με τις πράξεις του «πιθανόν να προκαλέσει αίσθημα φόβου ή άγχος στους γύρω». Ο 53χρονος άνδρας διαβεβαίωσε τις αρχές ότι ουδεμία τέτοια πρόθεση είχε. Η δικάσιμος ορίστηκε για τις 18 Μαΐου. Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΑΘΩΩΘΗΚΕ ΑΛΛΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΚΑΙ ΟΛΗ Η ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΤΗΣ ΦΥΛΑΚΗΣ!!!!!!!
Άλλο ένα παράδειγμα του πόσο παρανοικούς έχουν καταντήσει τα media, τους άγγλους "συμπολίτες" μας. Και όχι μόνο αυτούς δηλαδή. Ο κ. Αντωνίου έπρεπε να το σκεφτεί καλά πριν στρέψει το φακό του επάνω σε παιδί, σε μια χώρα ,όπου η παιδεραστία έχει, δυστυχώς, μακράν ιστορία...
εχουν ξεκινησει χιλιαδες παρεξηγησεις - ξυλοδαρμοι - ακομη και δολοφονιες επειδη καποιος κοιταξε καποιον με νοημα 'η στραβα! ποσο μαλλον με μια καμερα στο χερι - οταν θελω να μεινω μονος μεσα στο πληθος απαιτω απο τον φωτογραφο να νοιωσει την απομονωση μου - για να ξεχωριζει απο τον παπαρατσι -

Vasilis Sevastopoulos είπε:
Δεν έχω παρά να συμφωνήσω με την Κατερίνα Οικονόμου στα συμπεράσματα που αφήνει να περάσουν μέσα από το άρθρο της. και θα σταθώ σε κάτι που είναι το "ζουμί" τις υπόθεσης -...Αναπόφευκτα, βγαίνοντας από το σπίτι μας, έχουμε ήδη κάνει μια άτυπη συμφωνία: οι άλλοι θα μας κοιτάζουν ελεύθερα, αν θέλουν μάλιστα θα μας παρατηρούν...
Πολύ απλά αν δεν θέλουμε να μας φωτογραφίζουν οι άλλοι, ακόμη και αν δεν κουβαλούν επάνω τους φωτογραφικές μηχανές, έχουν τους φακούς του μυαλού τα μάτια τους! Αν δεν θέλουμε να εκτεθούμε σε 1000δες φωτογραφικές μηχανές λοιπόν που θα μας δουν στον δρόμο καθόμαστε σπίτι μας... και δικαιούμαστε όσα Ιδιωτικά απόρρητα θέλουμε!!
Προσωπικά μιλώντας, θεωρώ παράλογη και άνευ ουσίας όλη αυτή τη ιστορία με τους φωτογράφους και τα προσωπικά δεδομένα.
Και για να έχουμε και καλό ρώτημα, ποια προστασία προσωπικών δεδομένων? Το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε?
Όλοι οι συγχρονοι κατασκοπικοί δορυφόροι μπορούν να φωτογραφίσουν και να παρακολουθήσουν με μεγάλη άνεση οποιδήποτε πρόσωπο θελήσουν σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και αν είναι αυτό. Επίσης όλα τα τηλέφωνήματα που γίνονται από και προς κινητά τηλέφωνα καταγράφονται και αποθηκεύονται (εν αγνοία και χωρίς καμία ενημέρωση των συνομιλητών φυσικά). Εδώ το τηλέφωνο του πρωθυπουργού έφτασαν να παρακολουθούν, σ' εμάς θα προβληματιστούν?
Οπότε το πρόβλημα εντοπίζεται στον άμοιρο φωτογράφο που θέλει να τραβήξει μια φωτογραφία δρόμου ή να κάνει μια καλλιτεχνική λήψη? Μην τρελαθούμε κι όλας!!! Έλεος πια......

Πολύ πρόσφατα βίωσα προσωπικά ένα γεγονός που μου έκανε εντύπωση. Σε μεγάλο εμπορικό κέντρο στη Θεσσαλονίκη, σηκώνω τη φωτογραφική μηχανή που είχα περασμένη στο λαιμό για να φωτογραφίσω ένα.... τασάκι που ήταν στο διάδρομο. Με πλησιάζει μια κοπέλα του εμπορικού κέντρου και με ενημερώνει ότι απαγορεύεται η φωτογράφιση στο εμπορικό κέντρο. Από ποιον της λέω? Με κοιτάει με ένα βλέμμα όλο απορία και μετά από λίγα δευτερόλεπτα αμηχανίας μου ξαναλέει ότι δεν μπορώ να φωτογραφίσω και ότι πρέπει να σέβομαι τους νόμους!!! Την ρωτάω κάτι πολύ απλό.... Ποιους νόμους κοπέλα μου? Του Ελληνικού κράτους ή του εμπορικού κέντρου? Δεν ξέρω κανένα νόμο του Ελληνικού κράτους που να μου απαγορεύει να φωτογραφίζω τασάκια σε δημόσιο χώρο! Τους ιδιωτικούς "νόμους" του κάθε πλούσιου που ανοίγει εμπορικό κέντρο, να με συμπαθάς, αλλά θα τους αγνοήσω..... Με κοίταξε και πάλι για λίγα δευτερόλεπτα με αμηχανία και μετά απομακρύνθηκε με γρήγορα βήματα. Μετά από δύο λεπτά περίπου, με πλησιάζει σεκιουριτάς του εμπορικού κέντρου και μου κάνει παρατήρηση. Μου λέει ότι μπορώ να βγάλω μόνο αναμνηστικές φωτογραφίες και τίποτα άλλο και γίνεται σκιά δικιά μου και της παρέας μου για αρκετή ώρα μέσα στο εμπορικό κέντρο. Και μένω εγώ τώρα με την απορία: είναι αυτοί οι άνθρωποι παράλογοι ή απλά βλέπω εγώ τα πράγματα μονόπλευρα?
Όποια σχόλια, ευπρόσδεκτα!

RSS

Πληροφορίες

Τελευταίες καταχωρήσεις

χ τ 741

από Μίλτος Παυλής

χ τ 740

από Μίλτος Παυλής

χ τ 739

από Μίλτος Παυλής

χ τ 738

από Μίλτος Παυλής

χ τ 737

από Μίλτος Παυλής

Ψηφίστε τη φωτογραφία του μήνα με θέμα "Ανθρώπων Έργα"

© 2020   Created by Φωτογραφική Λέσχη Κέρκυρας.   Με την υποστήριξη του

Διακριτικά  |  Αναφορά προβλήματος  |  Όροι χρήσης